Każdy kontakt pozostawia ślad: zasada Locarda.

Wyobraź sobie cichą galerię o poranku. Z uchwytu zniknął mały obraz. Nic nie jest uszkodzone i nikt nie został ranny, ale był tu ktoś, kogo nie powinno tu być. Jak dowiedzieć się, kto to był, mając do dyspozycji tylko pomieszczenie?

Kryminalistyka zaczyna się od jednej idei: miejsce zdarzenia jest zapisem. Ludzie i przedmioty, które się ze sobą stykają, wymieniają niewielkie ilości materiału, a ślady tej wymiany pozostają. Uważne odczytywanie zapisu i nieuleganie pochopnym domysłom to sedno tej dziedziny.

Locard. Edmond Locard (1877 do 1966) był francuskim śledczym, który w 1910 roku w Lyonie założył jedno z pierwszych laboratoriów policyjnych. Nazwana jego imieniem zasada wymiany Locarda jest zwykle ujmowana w krótkim zdaniu: każdy kontakt pozostawia ślad. Kiedy ktoś wchodzi do pomieszczenia, coś do niego wnosi (błoto na podeszwie, włókna z płaszcza) i coś wynosi (kurz na rękawie, rozmazany ślad na dłoni). To krótkie sformułowanie jest późniejszym podsumowaniem jego poglądów, a nie zdaniem, które napisał dokładnie w tych słowach.

Co może być śladem? Wszystko, co zostało przeniesione z jednego miejsca do drugiego albo pozostawione w postaci wzoru.

• Włókna z ubrań, koców i dywanów.
• Odciski palców pozostawione przez tłuszcz i pot na opuszku palca.
• Ślady butów w błocie, kurzu lub piasku.
• Kurz, gleba i pyłek przyklejone do butów i ubrań.
• Atrament i papier z notatki.
• Ślady biologiczne, takie jak włos lub drobinka skóry, które mogą zawierać DNA (poznasz DNA w Świecie 5).

Większość śladów jest bardzo mała. Wiele z nich pozostaje niewidocznych, dopóki nie użyjesz odpowiedniego światła lub narzędzia.

Najpierw patrz, potem myśl. Dobry badający pracuje w ustalonej kolejności:

1. Obserwuj: patrz i opisuj to, co widzisz, prostymi słowami ("błotnisty ślad, długość 29 cm, przy drzwiach").
2. Zapisuj: fotografuj, mierz, rób szkice i notatki zanim cokolwiek zostanie dotknięte lub przesunięte.
3. Zbieraj: dopiero wtedy zabierz przedmiot, robiąc to tak, aby go zabezpieczyć.
4. Interpretuj: dopiero na końcu zastanów się, co to oznacza.

Zbyt wczesna interpretacja to klasyczny błąd. Jeśli w pierwszej minucie zdecydujesz, kto to zrobił, zaczniesz dostrzegać tylko te wskazówki, które pasują do twojej teorii.