Dari manakah datangnya air minuman?

Hampir semua air minuman bermula sebagai hujan atau salji. Ke mana air itu mengalir seterusnya menentukan kandungannya.

• Air permukaan ialah air di sungai, tasik dan takungan. Air ini mudah dikumpulkan dan jumlahnya banyak, tetapi terdedah kepada dunia luar. Mendapan, daun, najis haiwan, aliran air dari ladang dan tumpahan semuanya boleh sampai ke dalamnya, jadi air permukaan hampir selalu memerlukan rawatan penuh.
• Air bawah tanah ialah air yang meresap turun melalui tanih dan batuan lalu memenuhi ruang kecil dalam satu lapisan yang dipanggil akuifer. Orang mendapatkannya melalui telaga dan lubang gerudi. Tanih bertindak sebagai penapis semula jadi yang perlahan, jadi air bawah tanah selalunya lebih jernih dan mengandungi lebih sedikit kuman berbanding air sungai. Namun, air ini boleh mengambil bahan daripada batuan yang dilaluinya (arsenik atau fluorida yang wujud secara semula jadi di sesetengah kawasan) dan boleh tercemar dari atas (contohnya oleh nitrat daripada baja atau tangki yang bocor).

Kedua-dua jenis air ini boleh menjadi sumber yang sangat baik, dan kedua-duanya juga boleh tidak selamat. Satu-satunya cara untuk mengetahuinya adalah dengan mengukur.

Apakah yang boleh salah dengan air? Ahli sains air membahagikan bahan pencemar kepada empat kumpulan:

• Zarah: tanih, kelodak dan tanah liat menjadikan air keruh. Kekeruhan dipanggil turbiditi. Kekeruhan tidak semestinya berbahaya, tetapi zarah boleh menyembunyikan kuman daripada bahan pembasmi kuman.
• Mikrob: bakteria, virus dan parasit kecil daripada najis manusia atau haiwan. Mikrob ini menyebabkan penyakit yang paling sering dikaitkan dengan air yang tidak selamat, seperti taun dan demam kepialu.
• Bahan kimia: bahan terlarut seperti nitrat dan arsenik, plumbum yang masuk daripada paip lama, atau pelarut industri. Kebanyakannya tidak dapat dilihat dan tidak berasa.
• Nutrien: sebatian nitrogen dan fosforus yang menjadi makanan untuk alga. Nutrien ini penting terutamanya untuk tasik itu sendiri (World 2), tetapi juga menjadikan rawatan lebih sukar.

Air minuman yang selamat bergantung pada tahapnya, bukan jawapan ya atau tidak. Agensi kesihatan seperti Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menerbitkan nilai panduan: tahap tertinggi bagi setiap bahan yang dianggap selamat untuk diminum sepanjang hayat. Pembekal air menguji air berbanding nombor ini berulang kali.

Mengapa perkara ini penting. Menurut Program Pemantauan Bersama WHO dan UNICEF, kira-kira 2.2 bilion orang (angka bagi tahun 2022) masih tidak mempunyai perkhidmatan air minuman yang diurus dengan selamat, iaitu air yang tersedia di premis, boleh didapati apabila diperlukan dan bebas daripada pencemaran. Loji rawatan, telaga yang dilindungi, ujian dan paip yang baik ialah alat untuk menutup jurang itu, dan sepanjang dunia ini, air akan diikuti dari sumber hingga ke paip.

Dalam Kit Ujian Air, kamu akan menemui tiga balang sampel berlabel A, B dan C. Semua ini ialah sampel pembelajaran dengan nombor rekaan, bukan ukuran sebenar. Buat masa ini, lihat sahaja perkara yang boleh dibaca oleh jalur ujian. Tugas pertama kamu sebagai Planet Fixer hanyalah menyedari bahawa ketiga-tiga balang itu kelihatan seperti air jernih.