Elektrony walencyjne

Elektrony zajmują warstwy wokół jądra, nazywane powłokami. W przedstawionych tu przykładach pierwiastków głównych elektrony na najbardziej zewnętrznej powłoce to elektrony walencyjne biorące udział w tworzeniu wiązań. Metale przejściowe mogą również wykorzystywać elektrony z wewnętrznej podpowłoki d.

Wiele atomów grup głównych tworzy stabilne układy z pełną powłoką zewnętrzną (często z 8 elektronami — to reguła oktetu, a w przypadku wodoru i helu z 2). Atomy tworzą wiązania, gdy powstały układ ma niższą energię. Zyskanie, utrata lub współdzielenie elektronów często prowadzi do układu oktetowego, ale jest to użyteczna reguła z wyjątkami, a nie uniwersalna przyczyna tworzenia wiązań.