พบกับอาณานิคม: นางพญา ผึ้งงาน และผึ้งตัวผู้

อาณานิคมของผึ้งน้ำผึ้งไม่ใช่ฝูงสัตว์ที่แยกกันอยู่ แต่เป็นครอบครัวเดียวกัน: ผึ้งเกือบทุกตัวในรังเป็นลูกสาว พี่สาวน้องสาว หรือลูกชายพี่ชายน้องชายของตัวอื่น ๆ ในอาณานิคมปกติจะมีผึ้งโตเต็มวัยอยู่สามแบบ เรียกว่าวรรณะ

จำนวนผึ้งในอาณานิคมแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ของผึ้ง ภูมิภาค ฤดูกาล และอาณานิคมแต่ละแห่ง ค่าที่ให้ไว้ที่นี่เป็นช่วงค่าทั่วไปหรือตัวเลขโดยประมาณที่เลือกมาเพื่อการเรียนรู้ และมีการระบุไว้ตามนั้น อาณานิคมในช่วงกลางฤดูหนาวอาจมีผึ้งเพียงไม่กี่พันตัว และเกือบทั้งหมดเป็นผึ้งงาน

นางพญาเป็นผึ้งเพียงตัวเดียวที่วางไข่ให้อาณานิคมทั้งหมด ในช่วงฤดูร้อนที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์ นางพญาที่แข็งแรงจะวางไข่ประมาณ 1,500 ถึง 2,000 ฟองต่อวัน ซึ่งมักอธิบายว่าไข่ที่วางในแต่ละวันมีน้ำหนักรวมประมาณเท่ากับน้ำหนักตัวของนางพญาเอง นางพญามีลำตัวยาวกว่าผึ้งงานและมีส่วนท้องยาวเรียว แต่ไม่ได้เป็นหัวหน้า นางพญาอาจมีชีวิตอยู่ได้หลายปี

ผึ้งงานเป็นเพศเมีย แต่ในรังที่แข็งแรง รังไข่ของพวกมันยังไม่พัฒนาเต็มที่ จึงไม่วางไข่ พวกมันเป็นผึ้งที่ทำงานทุกอย่าง ในรังที่มีผึ้งงาน 40,000 ตัว ผึ้งตัวผู้ 1,000 ตัว และนางพญา 1 ตัว ผึ้งงานมีสัดส่วน 40,000 / 41,001 หรือประมาณ 98 เปอร์เซ็นต์ ของผึ้งทั้งหมด

ผึ้งตัวผู้เป็นเพศผู้ พวกมันตัวใหญ่และล่ำกว่าผึ้งงานเล็กน้อย มีดวงตาขนาดใหญ่ และไม่มีเหล็กใน ผึ้งตัวผู้ไม่ทำความสะอาด ไม่ให้อาหาร และไม่ออกหาอาหาร หน้าที่ของมันคือบินออกไปผสมพันธุ์กับนางพญาอายุน้อยจากรังอื่น ซึ่งช่วยป้องกันไม่ให้อาณานิคมต่าง ๆ มีความเกี่ยวข้องทางสายเลือดใกล้ชิดกันเกินไป

ข้อเท็จจริงน่าประหลาดเกี่ยวกับผึ้งตัวผู้ ราชินีและผึ้งงานฟักออกมาจากไข่ที่ ได้รับการผสมพันธุ์ จึงมีโครโมโซมสองชุด (ชุดหนึ่งมาจากราชินี อีกชุดมาจากผึ้งตัวผู้) ส่วนผึ้งตัวผู้ฟักออกมาจากไข่ที่ ไม่ได้รับการผสมพันธุ์ จึงมีโครโมโซมเพียงชุดเดียว ผึ้งตัวผู้มีแม่ แต่ไม่มีพ่อ

ราชินีทำให้ฝูงผึ้งอยู่รวมกันได้อย่างไร? ราชินีปล่อยสัญญาณเคมีผสมกันที่เรียกว่า ฟีโรโมนของราชินี ผึ้งงานจะเลียและสัมผัสตัวราชินี แล้วนำกลิ่นนี้ไปทั่วรัง ผึ้งทุกตัวจึงรู้ว่ามีราชินีที่แข็งแรงอยู่ หากกลิ่นจางลงเพราะราชินีแก่ ป่วย หรือหายไป ผึ้งงานจะเริ่มเลี้ยงราชินีตัวใหม่ภายในไม่กี่วัน