Bir ağacın gövdesinin içinde

Bir ağaç gövdesini enine kesersen farklı renk ve dokularda katmanlar görürsün. Bu halkalar, farklı görevleri olan katmanlardır. Dıştan içe doğru:

• Dış kabuk. Ağacı yangından, böceklerden, kurumaktan ve darbelerden koruyan, genellikle mantarımsı ölü hücrelerdir. Gövde genişledikçe ağaç dış kabuğu döker veya kabuk çatlayıp ayrılır.
• Floem (iç kabuk). Yapraklarda üretilen şekeri, buna ihtiyaç duyan yerlere (kökler, tomurcuklar, çiçekler ve meyveler) taşıyan ince bir canlı tüp katmanıdır. Şeker, üretildiği yerden (kaynak) kullanıldığı veya depolandığı yere (depo) taşınır; bu yüzden aşağı ya da yukarı hareket edebilir.
• Vasküler kambiyum. Floem ile odun arasında bulunan ve yalnızca birkaç hücre kalınlığındaki bir katmandır. Bu katmandaki hücreler sürekli bölünür. Yeni hücrelerin bazıları iç tarafta oduna, diğerleri dış tarafta floeme dönüşür.
• Ksilem ( diri odun). Köklerden yapraklara su ve çözünmüş mineralleri yukarı taşıyan tüpler ve liflerdir. Odun dediğimiz şeyin büyük kısmı ksilemdir. Su taşıyan hücreleri, görev yaptıkları sırada borular gibi ölü ve içi boştur.
• Öz odun. Merkeze yakın, artık su taşımayan daha yaşlı ksilemdir. Genellikle daha koyu renklidir, reçineler ve tanenlerle doludur; gövdeye dayanım kazandırır ve çürümeye karşı direnç sağlar.

Kambiyum, bir gövdenin nasıl kalınlaştığını açıklar. Her büyüme mevsiminde iç tarafa yeni bir ksilem katmanı, dış tarafa ise daha ince bir floem katmanı ekler. Gördüğün odun, eski büyüme katmanlarının üst üste yığılmasıyla oluşur. Gövdenin yaşayan ve büyüyen tek bölümü, kabuğun hemen altındaki ince bir örtü ile diri oduna dağılmış bazı canlı hücrelerdir. En büyük dev sekoyalar bin tondan çok daha ağırdır ve bu ağırlığın neredeyse tamamı, ince bir canlı katman tarafından taşınan ölü odundur.

Bu nedenle bir ağaç öz odununu kaybetse bile hayatta kalabilir. Birçok yaşlı ağacın içi oyuktur ve ağaçlar yine de büyümeye devam eder; çünkü deliğin çevresindeki ksilem, kambiyum, floem ve kabuk hâlâ çalışır. Ağacın kaybedemeyeceği şey, kabuğun yakınındaki canlı halkadır.

Halkalama, gövdenin çevresindeki kabuğun tamamının (floemden geçip kambiyuma kadar) halka şeklinde çıkarılmasıdır. Ksileme dokunulmadığı için su hâlâ yukarı çıkar ve yapraklar bir süre yeşil kalır. Ancak şeker, kesilen yerin altına artık ilerleyemez; bu yüzden kökler yavaş yavaş aç kalır. Kökler artık su alamadığında bütün ağaç ölür. Bu nedenle bir gövdeyi tamamen çevreleyen ip, tel veya kemiren bir hayvan ağacı öldürebilir. Sadece kısmi yarası olan bir ağaç ise çoğu zaman hayatta kalır.